Dosyanız Şubeden Sonra Nereye Gider

Ticari kredi başvurusunda firma sahibinin gördüğü tek yüz şube müdürü ya da portföy yöneticisidir. Dosya teslim edilir, "değerlendirmeye aldık" denir, sonra bir bekleme başlar. O bekleme süresinde ne olduğunu bilmemek, süreci olduğundan daha belirsiz gösterir.

Oysa süreç belirsiz değildir; yalnızca firmaya kapalıdır. Kabaca üç durağı vardır.

Birinci durak: şube

Şube dosyayı toplar, eksikleri tamamlatır ve firmayı tanıyan tek taraf olarak görüşünü yazar. Bu görüş önemlidir: firmanın sahasını gören, ortağını tanıyan, tahsilat düzenini izleyen tek birim şubedir. Mali tabloda görünmeyen şeyler — kapasite kullanımı, müşteri yapısı, ortağın sektördeki geçmişi — dosyaya buradan girer.

Şubenin yazdığı görüş bir karar değildir. Şube krediyi uygun bulsa dahi, kullandırma yetkisi belirli tutarların üzerinde şubede değildir.

İkinci durak: istihbarat

İstihbarat birimi, dosyadaki beyanların dışarıdan doğrulanmasını yapar. Firmanın ve ortaklarının kayıtları, mevcut kredi ilişkileri, protesto ve karşılıksız çek bilgisi, ticaret sicil kayıtları, gerektiğinde piyasa istihbaratı.

Burada dosyanın içindeki bir bilgi ile dışarıdan gelen bilgi çelişirse, süreç durur. En sık rastlanan gecikme sebeplerinden biri budur — ve çoğu zaman kötü niyetten değil, firmanın kendi kaydından haberdar olmamasından kaynaklanır. Findeks raporunuzu başvurudan önce kendiniz çekmenizi önermemizin sebebi tam olarak budur.

Üçüncü durak: tahsis

Kredi kararı genel müdürlük tahsis birimlerinde verilir. Bu birim firmanızı tanımaz, sizinle konuşmaz, şubeye gelmez. Önüne gelen dosyayı okur ve bankanın kendi politikası, sektör görüşü ve risk çerçevesi içinde değerlendirir.

Bu, sürecin en çok yanlış anlaşılan yanıdır. Firma sahipleri çoğu zaman şubeyle kurdukları ilişkinin kararı belirlediğini düşünür. İlişki dosyanın kalitesini belirler — eksiklerin tamamlanmasını, açıklamaların yerine konmasını, doğru ürünün seçilmesini sağlar. Kararı ise dosyayı okuyan birim verir ve o birim yalnızca yazılı olanı görür.

Bekleme süresi neden uzar

Uzamanın sebeplerinin çoğu aynı aileden gelir:

• Dosyada eksik belge vardır ve tamamlanması firmadan istenir; her tur birkaç gün ekler.
• Beyan ile dış kayıt çelişir ve açıklama istenir.
• Talep edilen ürün, ihtiyacın vadesine uymamaktadır; dosya yapılandırma değişikliğiyle geri döner.
• Teminat yapısı için ekspertiz gerekir ve ekspertiz sırası beklenir.
• Tutar, karar yetkisini daha üst bir merciye taşır.

Bu listedeki ilk üç madde tamamen dosyanın hazırlığıyla ilgilidir; yani başvurudan önce kapatılabilir. Son ikisi sürecin kendi işleyişidir.

Firmanın elinde olan kısım

Süreci hızlandıracak bir kısayol yoktur. Ama sürecin her durağında okunacak olan şey aynıdır: dosya. Şubenin görüşü de, istihbaratın doğrulaması da, tahsisin değerlendirmesi de aynı belgeler üzerinden yürür.

Bu yüzden başvurudan önce yapılacak hazırlık, süreç başladıktan sonra yapılacak her şeyden daha belirleyicidir. Hazırlık listesini ayrı bir yazıda topladık: KOBİ Kredi Başvuru Rehberi

obiuzman bu sürecin tarafı değildir; bankayla görüşmez, sizin adınıza teklif toplamaz. Yaptığımız iş, dosyanın okunacağı gözle firmanızın mali tablosunu size önceden göstermektir. Binlerce kredi dosyası hazırlamış olmanın bıraktığı tek şey budur: hangi satırın soru alacağını bilmek.